فاطمه خدابخشی

اضطراب شدید صرفاً یک وضعیت ذهنی نیست، بلکه یک عدم تعادل بیوشیمیایی است که سیستم عصبی شما را در حالت «آماده‌باشِ کاذب» و فرسایشی قرار می‌دهد. دارو درمانی مانند یک تکیه‌گاه موقت عمل می‌کند تا سطح این آشفتگیِ جسمی را کاهش دهد و فضای لازم را برای فکر کردن و عمل کردن در اختیارتان بگذارد. وقتی اضطرابِ کنترل‌نشده توان تحلیل و تمرکز شما را می‌گیرد، دارو به مغزتان کمک می‌کند تا از آن چرخه فرسایشی خارج شده و انرژی روانی‌تان آزاد شود. مصرف دارو به معنای ضعف نیست، بلکه انتخابی هوشمندانه برای مدیریتِ «سخت‌افزار» وجودتان است تا بتوانید بهتر با چالش‌های روان‌شناختیِ مسیر درمان مواجه شوید. در نهایت، دارو در کنار روان‌درمانی، پلی است که شما را سریع‌تر و پایدارتر به همان آرامشی می‌رساند که به‌تنهایی و با صرف انرژیِ بسیار زیاد، دست‌یافتنی نیست.

این آشفتگی و پراکندگی ذهن، اغلب یک مکانیسم دفاعی ناخودآگاه برای فرار از اضطراب‌های عمیق‌تری مثل «ترس از شکست» یا حتی «ترس از موفقیت» است. وقتی روی یک هدف متمرکز می‌شوید، خود را در معرض قضاوت و سنجش ارزش درونی‌تان می‌بینید؛ بنابراین ذهن با پرش مداوم، از این مواجهه اجتناب می‌کند. از سوی دیگر، تعارض‌های حل‌نشده و کمال‌گرایی منفی باعث می‌شوند بخواهید همه‌چیز بی‌نقص باشد، و همین حجم بالای بار هیجانی، توان اجرایی مغزتان را فلج می‌کند. به‌عنوان درمانگر به شما می‌گویم این ناتوانی، نشانه تنبلی یا بی‌ارادگی شما نیست، بلکه نشانه «اضطراب تنظیم‌نشده» و خستگی روان از این کشمکش درونی است. در مسیر درمان، ما ریشه‌های این ترس و بار هیجانی پنهان را باز می‌کنیم تا ذهنتان به جای جنگیدن برای فرار، انرژی لازم برای تمرکز و اقدام را بازیابد.

از دیدگاه روان‌پویشی، مشکلات شما بازتابی از تعارضات حل‌نشده‌ی دوران کودکی در رابطه با والدینتان است. شما به‌طور ناخودآگاه الگوهای دلبستگی و آسیب‌های قدیمی را روی پارتنرتان فرافکنی می‌کنید. ترس‌های عمیق (مانند ترس از رهاشدگی یا صمیمیت) باعث می‌شود رفتارهای دفاعیِ ناخودآگاه و تخریب‌کننده‌ای از خود نشان دهید. در واقع، شما گرفتار «اجبار به تکرار» هستید تا شاید این‌بار زخم‌های کهن را التیام ببخشید که معمولاً به تکرار شکست منجر می‌شود. شناخت این الگوهای ناهشیار در جلسات روان‌درمانی، تنها راه شکستن این چرخه و ایجاد روابطی سالم و بالغانه است.

احساس کلافگی یا تفاهم‌نداشتن با والدین در دوران نوجوانی امری طبیعی و بخشی از مسیر استقلال‌طلبی توست. سعی کن با پرداختن به علایق و مهارت‌های شخصی، فضایی امن برای تخلیه فشارهای روانی در زندگی‌ات بسازی. هنگام عصبانیت از بحث‌های فرسایشی فاصله بگیر و زمان‌های آرام‌تری را برای گفت‌وگو درباره احساساتت انتخاب کن. به‌جای متهم کردن، درباره نیازها و احساسات درونی خودت صحبت کن تا احتمال شنیده شدنت بیشتر شود. به خاطر داشته باش که این دوران موقتی است و اگر فشارها غیرقابل‌تحمل شد، حتماً از یک مشاور یا بزرگ‌تر قابل‌اعتماد کمک بگیر.

اضطراب و نشخوار ذهنی به دلیل تجربیات گذشته و باورهای منفی و ترس از طرد شدن می تواند به روابط ناسالم سوق پیدا کندبا خودآگاهی و کمک تخصصی می توان این الگوها رو به تدریج تغییر داد.